Kraanwater in Nederland

Kraanwater en drinkwater wordt nogal eens door elkaar gebruikt. Onder drinkwater wordt water verstaan dat geschikt is voor menselijke consumptie. Hoewel drinkwater in de meeste huizen in Nederland uit de kraan komt is drinkwater niet hetzelfde als leidingwater of kraanwater. Leidingwater of kraanwater zegt namelijk alleen iets over de wijze van transporteren respectievelijk afleveren, maar niet over de kwaliteit van het water.

Waterkwaliteit

Waterleidingbedrijven zuiveren het water waardoor de waterkwaliteit zo goed is dat het voor consumptie geschikt is. In verreweg de meeste huizen wordt ditzelfde water ook gebruikt om bijvoorbeeld mee te douchen of om het toilet mee door te spoelen. Ook bronwater en veel soorten mineraalwater zijn voor menselijke consumptie geschikt. Deze waters worden doorgaans niet aangeduid met de term drinkwater maar met de term flessenwater.

Jacob van Lennep

Volgens de overlevering speelde schrijver en landsadvocaat Jacob van Lennep een belangrijke rol bij het ontwikkelen van waterleveranties via een leiding en kraan. Het verhaal gaat dat hij op een zonnige middag zat te werken in de tuin van zijn buitenhuis ‘Manpad’ in Heemstede. Zijn vrouw schonk hem een vers glas duinwater in, dat je daar gewoon uit de pomp kon halen. Spontaan zou toen het idee zijn geboren om dit duinwater te gaan leveren aan Amsterdam.
Een mooi verhaal. Maar of het waar is? Het staat echter buiten kijf dat Jacob van Lennep een doorslaggevende rol speelde bij de oprichting van het eerste drinkwaterbedrijf: de Amsterdamse Duinwater Maatschappij.

Bierbrouwers

Nederland beschikt over één van de beste waterleidingnetten ter wereld. Iedereen kan in ons land beschikken over veilig kraanwater. Een ontwikkeling die zo’n anderhalve eeuw geleden in gang is gezet. In Amsterdam kon men als eerste in Nederland water verkrijgen dat afkomstig was uit de 20 km westwaarts gelegen duinen. Daar bevonden zich – en bevinden zich nog steeds – grote hoeveelheden natuurlijk gezuiverd water.
Het waren de Amsterdamse bierbrouwers die, voor een meer efficiënte en constante aanvoer van zuiver water, de stimulans gaven tot de ontwikkeling van een leidingnetwerk. Vanaf de jaren twintig van de vorige eeuw waren de meeste stedelijke regio’s aangesloten op de waterleiding en veertig jaar later was op een enkele boerderij na heel Nederland voorzien van kraanwater. (Afbeelding: DBNL)

Overheid

De drinkwatervoorziening was eerst in handen van particulieren, later in die van gemeenten en provincies. Toen in Nederland halverwege de 19e eeuw voor het eerst kraanwater werd gebruikt, waren er geen wettelijke normen en richtlijnen die de kwaliteit van het water en controle daarop voorschreven. Vanaf het begin van de 20e eeuw nam de overheidsbemoeienis met de betrouwbaarheid en beschikbaarheid van kraanwater toe. Dit leidde in 1957 tot Waterleidingwet. Op 1 juli 2011 is de Waterleidingwet vervangen door de Drinkwaterwet. In deze nieuwe wet staat het water centraal. Op basis van deze wet heeft de overheid een zorgverplichting om de bronnen nu en in de toekomst goed te beschermen.