Woordenschat en schoolloopbaan

Woordenschatontwikkeling is een complex gebeuren waarbij opvoeders een belangrijke rol spelen. Ze moeten voor kinderen een taalrijke omgeving creëren en strategieën aanbieden om woorden te leren. Dat geeft kinderen betere vooruitzichten op school. Tussen woordenschat en schoolloopbaan bestaat namelijk een aantoonbare relatie. De professionals op de scholen moeten daarbij voldoende kennis hebben van de betekenis van woordenschat en van de vertaalslag naar de praktijk.

Lezen gaat beter met een grote woordenschat
Woordenschat is onderdeel van taalontwikkeling en heeft invloed op lezen. Goed kunnen lezen houdt in: een vlot leestempo, woordkennis en leesbegrip. Ontbreekt een vlot leestempo, dan is er geen begrijpend lezen mogelijk. Bij onvoldoende woordkennis is er ook geen tekstbegrip. In een talige maatschappij speelt woordenschat dus een grote rol.

Woordenschat sleutelfactor bij onderwijsfalen
Een onvoldoende woordenschat betekent schoolfalen. Voorkomen is daarom beter dan genezen. Kees Vernooy pleit voor een brede aanpak in zijn artikel 'Een goede woordenschat, de basis voor een geslaagde schoolloopbaan'. Het ontbreken van een goede woordenschat is één van de oorzaken dat kinderen uit risicogroepen dikwijls mislukken in het onderwijs, aldus Vernooy. Het onderwijs moet volgens hem meer gebruikmaken van wetenschappelijke inzichten over wat werkt bij woordenschatonderwijs.

De overheid werkt aan terugdringen laaggeletterdheid
De overheid pakt met het Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006 - 2010 het probleem van de laaggeletterdheid aan. Centraal staat het oplossen van een tekort aan woordenschat. Voor het onderwijs kwamen daarvoor de pilots Taalbeleid Onderwijsachterstanden en de Digitale Implementatiekoffer. De ‘koffer’ bevat relevante informatie gerelateerd aan woordenschat voor professionals.

ICT kan woordenschatonderwijs helpen verbeteren
Jos Cöp (Zwijssen) introduceert de cirkel van het woordenschatonderwijs in zijn artikel 'Hoe ICT woordenschatonderwijs kan verbeteren'. Woordenschatonderwijs is een cyclisch proces tussen taalrijke omgeving, vaardigheden en strategieën, het aanleren van nieuwe woorden en het gebruiken daarvan. 'De cirkel omvat een compleet scala aan samenhangende activiteiten die samen staan voor geïntegreerd, compleet en effectief woordenschatonderwijs,' aldus Cöp die bij de genoemde aspecten ingaat op de toegevoegde waarde van ICT.

Bronnen

  • Digitale implementatiekoffer Taalbeleid Onderwijsachterstanden
  • Taalontwikkeling (Schaerlaekens) publicatie over het sociale (taal)leerproces tussen kinderen volwassenen
  • Met woorden in de weer (Verhallen): publicatie over de 4-takt van de woordleerstrategie: voorbewerken - semantiseren - consolideren - controleren.
  • Woordenschat (Huizenga): publicatie over woordenschatdidactiek, taalverwerving, ontwikkeling van woordgeheugen en woordleerstrategieën
Door Saskia Dellevoet, webmaster en -redacteur Opvoeding en onderwijs - MediaCoach