Mindfulness in opvoeding en onderwijs

Mindfulness kom je tegenwoordig overal tegen. Wat is het? En wat kan het betekenen voor opvoeding en onderwijs?

Mindfulness betekent ‘opmerkzaamheid’ en ‘bewuste aandacht’. Het bestaat uit eenvoudige oefeningen. Die oefeningen kun je overal doen. Thuis op een stoel. Tijdens een wandeling of in de rij bij een kassa. Je kunt mindfulness als techniek gebruiken. Bijvoorbeeld om minder spanning te voelen in je lichaam. Of wanneer je wilt leren omgaan met pijnklachten. Maar mindfulness heeft meer te bieden.  

Aandacht voor ademhaling

De bekendste oefening is bewuste aandacht voor de ademhaling. Voor deze oefening ga je rechtop op een stoel zitten. Voeten plat op de grond. Richt dan de aandacht op de luchtstroom die vanzelf je neus binnen stroomt. Volg de inademing, de omkering en de uitademing. Doe dat een paar minuten en merk op wat er gebeurt. Meer is het niet. Als je zo elke dag een paar minuten oefent, groeit je opmerkzaamheid.Je leert jezelf beter kennen. Je gaat anders reageren op wat er gebeurt.
Stel je voor: je staat te koken. In de kamer maken de kinderen ruzie. Jij voelt boosheid opkomen. Je ademt een paar keer bewust in en uit. Dan ga je naar de kamer. Je vertelt de kinderen dat je boos wordt om de herrie. Je helpt hen een oplossing vinden. Daarna ga je terug naar de keuken.  

Alles met aandacht

Vaak doen we dingen op de automatische piloot. Eten is daar een voorbeeld van. Wanneer je al je aandacht op het eten richt, proef je het beter. Leg je vork neer. Kauw dan met aandacht de eerste hap. Wees je bewust van wat gebeurt als je het doorslikt. Door zo te eten geniet je van wat op je bord ligt. En je merkt eerder dat je vol zit.

Voor ouders en juffen is aandachtig praten en luisteren een waardevolle oefening. Na 3 bewuste ademhalingen spreekt een leerkracht vanzelf zachter. Zij heeft in die paar tellen opgemerkt wat ze voelt. Ze heeft nu de keuze om vanuit haar emotie te spreken of niet. Leraren en kinderen kunnen bewuste aandacht op school oefenen. MindfulKids is een training voor kinderen van groep 5 tot groep 8. Een artikel hierover verscheen op de website HetKind.org.

Door Tineke Spruytenburg, juli 2015

 

Over de auteur

Tineke Spruytenburg (1954) oefent meer dan 10 jaar dagelijks mindfulness. Ze werkt part-time als leerkracht in het speciaal onderwijs.
“Zonder mindfulness zou ik mijn werk daar niet volhouden,” stelt zij.
Ze organiseert en leidt retraites, trainingen en cursussen voor volwassenen, werknemers in het onderwijs, gezinnen en kinderen.
websites: www.HappyTeachers.nu en Kinder-Mindfulness.nl 

Boeken

Links

  • Happy Teachers

    HappyTeachers biedt mindfulness programma’s en mindfulness activiteiten voor mensen die werken in het onderwijs

  • Academie voor mindful teaching

    De academie biedt opleidingen voor wie in het basisonderwijs (groepen 1 t/m 8) en het voortgezet onderwijs

  • Aandachtsoefeningen

    Deze site biedt gratis te downloaden oefeningen uit de mindfulness based stress reduction zoals een korte en een lange versie van de bodyscan, de drie minuten adem ruimte en begeleiding bij zitmeditatie.

  • Mindfulness bel

    Hier vind je een gratis download van een mindfulness bel op je computer. De bel roept je terug naar het Hier & NU. Je bepaalt zelf hoe vaak je dat wilt.

  • Mindful Experience

    Deze website gaat over wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van mindfulness