Mediavaardig is mediawijzer

Een component van mediawijsheid is mediavaardigheid. Een overzicht van de competenties of vaardigheden die kinderen en jongeren nodig hebben om in de gemedialiseerde samenleving te functioneren.

Wat zijn mediavaardigheden en mediabewustzijn?

  • Praktische vaardigheden: ict-vaardigheden, kennis van audio -en videoproductietechnieken, lees- en schrijfvaardigheden.
  • Informatie- en strategische vaardigheden: algemene vaardigheden bij het omgaan met informatie en media zoals zoeken, selecteren, interpreteren, verwerken, creëren en communiceren. Vaardigheden om media strategisch in te zetten ter versterking van de eigen positie.
  • Mediabewustzijn: bewustwording van de grote rol die media in de maatschappij spelen. Hierdoor versterkt de positie van consumenten/burgers tegenover media-aanbieders en overheid. Erkennen van de dubbele rol van burgers als mediaconsumenten en mediaproducenten.
  • Verantwoord en veilig mediagebruik: technische aspecten (virus, spam, firewall), sociale aspecten en ethische aspecten (digitaal pesten, de omgang met persoonlijke informatie) van mediagebruik. Bron: mediawijsheidkaart

Vaardigheden
Overschat Jongeren en hun ouders overschatten mediavaardigheden (van de jongeren) blijkt uit Behoeftenonderzoek Mediawijzer. Onderzoeksbureau Dialogic deed in opdracht van expertisecentrum Mediawijzer.net onderzoek naar mediawijsheid onder jongeren 10-14 jaar en hun ouders. Een van de onderzoeksvragen was:

Wat is de stand van zaken op het gebied van mediawijsheid bij Nederlandse jongeren van 10-14 jaar en hun ouders/verzorgers?

Het onderzoek komt tot interessante conclusies:

  • Respondenten schatten zich mediawijzer in, dan uit hun gedrag blijkt
  • Kinderen onderschrijven regels en gesprekken over mediawijsheid niet
  • Jongeren brengen informatievaardigheden niet altijd in praktijk

Bron: Behoefteonderzoek Mediawijzer. Lees ook het artikel op Adforce

Professionals in onderwijs
De mediavaardigheid van docenten is van invloed op wat leerlingen leren. Overdracht is gebaseerd op kennis en vaardigheden. Als kennis en vaardigheden over mediawijsheid onvoldoende is, is er minder leerrendement. De gemedialiseerde samenleving bevindt zich ook in het leslokaal. Voor digitale didactiek zijn andere competenties vereist dan voor ‘gewone’ didactiek. In de publicatie Digitale Didactiek vindt u praktische stappenplannen voor het gebruik van ICT in het (hoger) onderwijs. Zelf aan uw mediawijsheid en digitale vaardigheden werken? Dat kan met de online cursus 23onderwijsdingen.

De publicatie Contact! - over kinderen en media gaat onder meer over welke mediawijsheid en vaardigheden de huidige jonge generatie van kinderen nodig heeft. Die kennis is belangrijk voor opvoeders. De auteurs concluderen dat ‘Kinderen begeleiding nodig hebben, want nieuwe media bieden naast vele mogelijkheden tot creatieve communicatie ook enkele risico's.’

Meer lezen?

  • Mediawijzer.net: suggesties voor iedereen om mediavaardiger te worden
  • Scriptie Netwijs, vaardigheden van kinderen met informatie op internet (Joost Schellevis i.o.v. Krant in de Klas)
  • Tijdschrift InDruk: ICT in het PO; ICT in het VO
  • Meer artikelen

Door: Saskia Dellevoet, webmaster en -redacteur Opvoeding en onderwijs | MediaCoach
14 november 2011