Religie in games

In (video)games zitten vaak religieuze elementen. Bijvoorbeeld religieuze attributen of (in)directe religieuze verwijzingen. Religieuze thema’s leveren mooie en spannende verhalen op. En dat is aantrekkelijk voor gamemakers vanuit commercieel oogpunt. Maar leer je ook iets over moraliteit en religie in games?

Religie verre van passé
Religie is verre van passé. Dit zegt theoloog Bosman in zijn artikel Games bomvol religie. Hij geeft voorbeelden van enkele populaire videogames die op indirecte wijze gebruik maken van religie. Bosman is theoloog aan de Universiteit van Tilburg en is ook een soort virtuele reli-detective: hij speurt games af naar religieuze elementen. In de media lezen we vaak negatieve berichtgeving over games. Ze gaan vaak over de vermeende relatie tussen (religieus) geweld in games en geweld in Real Life (RL). Bosman heeft een andere opinie: bepaalde games laten spelers juist nadenken over morele keuzes die ze moeten maken in het spel. In zijn opinie zijn games niet immoreel en goddeloos.

Morele of strategische keuzes
Maar … in RL hoef je nooit met de consequenties te leven van je keuzes die je in een game maakt. Daarom beweren anderen weer dat keuzes in games geen morele maar strategische keuzes zijn. Het doel is een level hoger bereiken en dat heeft niets met morele keuzes te maken. Dat staat in het artikel Maken van morele keuzes in games bestaat niet

Toch laat recent onderzoek het tegenovergestelde zien: morele handelingen in het dagelijkse leven beïnvloedt morele keuzen van leerlingen in games (Buijs, L., & Smink, 2012). Zij concluderen:

  • Morele keuzen in games zijn meestal gebaseerd op de keuze die ze in het echte leven maken
  • Leerlingen ervaren dezelfde emoties in videogames als de emoties die ze in RL zouden voelen, bijvoorbeeld schuldgevoel na eigen anti-sociaal gedrag in games
  • Games zouden een veelbelovend middel kunnen zijn bij onderwijs aan jeugd over moraliteit, goede keuzen en goed bedrag.

Over hoe games dan als middel kunnen dienen om moreel besef te versterken, is nog geen onderzoek bekend.

Naar samenvatting onderzoek

Leren over religies via games?
Games kunnen levensbeschouwelijke ideeën en sociale boodschappen overdragen maar wat leer je ervan over religie? Voor herkenning van religieuze verwijzingen en dieper liggende betekenissen, is religieuze kennis nodig. Misschien dat die verhalen op den duur niet meer als religieuze verhalen worden herkend maar als morele verhalen. Op een minder diep niveau lijkt het aannemelijk dat je best veel kan opsteken over religie in games. Bijvoorbeeld kennis over religieuze gebouwen en religieuze gebruiken. Als je zelf nooit of nauwelijks een kerk, tempel of moskee van binnen hebt gezien en in een game is dat een van de omgevingen, dan leer hoe religieuze gebouwen eruit zien.

Verboden religieuze verwijzing
Dat religie in games in RL een rol speelt, bewijst ook de ophef over Warfare 2. Daarin was een religieus Islamitisch citaat verwerkt in een schilderij dat in een toilet/ badkamer hing. De makers van de game hebben dat citaat na klachten verwijderd. Dat dit gebeurt bewijst dat er wel bewust naar religie wordt gekeken. Echter, als je de fora leest, vinden veel gamers de ophef flauwekul. In dit filmpje geeft een gamer zijn mening over de verwijdering van de citaten. Meer weten over de morele keuzen van designers? Bekijk dan het interview met de ontwikkelaars van Fall Out. 

Bronnen en meer lezen

  • Buijs, L., & Smink, N. (2012, October 18). Moral decisions in games mirror moral decisions in real life. Bitescience.com. Retrieved 20121221
  • Terra X religies Er zijn ook games waarbij je kunt kiezen je avatar een religie mee te geven. Dat kan een bestaande zijn of een zelf bedachte. Als de games dit doet, denkt hij in elk geval na over religie. 

Door: Saskia Dellevoet, webmaster en -redacteur Opvoeding en Onderwijs | MediaCoach - 21 december 2012