Levensbeschouwing op BS De Zuidwester

BS De Zuidwester is een katholieke basisschool in Tilburg. De school is aangesloten bij Xpectprimair. Dat is een stichting voor katholiek basisonderwijs. 20 scholen zijn hierbij aangesloten. Opvoeding en onderwijs bestudeerde de sites van Xpect primair en BS De Zuidewester en interviewde een leerkracht voor de etalage Levensbeschouwing over de neerslag van de schoolvisie op levensbeschouwing in de dagelijkse onderwijspraktijk.

Identiteit Xpectprimair
In jaarverslag 2011 staat de identiteit van Xpect primair als volgt geschreven: Xpect Primair kiest als katholiek schoolbestuur het kritisch dialoogprofiel als basis voor alle scholen. Dit betekent dat er op alle scholen een bijzondere betrokkenheid is op het christendom met daarnaast veel openheid naar andere levensvisies. BS De Zuidwester heeft de volgende levensbeschouwelijke visie van Xpect primair op haar site staan: 

  • Xpect Primair scholen hebben een zekere mate van contact met de plaatselijke geloofsgemeenschappen over de relaties tussen school en geloofsgemeenschap.
  • Xpect Primair scholen nemen sociale acties serieus.
  • Scholen van Xpect Primair kennen een pedagogisch klimaat, dat gebaseerd is op en ruimte geeft voor normen en waarden, die mede vanuit de katholieke traditie worden gevoed.
  • Xpect Primair staat niet voor een uniforme levensbeschouwelijke identiteit. We nemen de uniciteit van de verschillende scholen serieus.
  • Xpect Primair acht een goede communicatie op het gebied van levensbeschouwelijke identiteit van belang.
  • Xpect Primair zal in het vaststellen van competenties op verschillende niveaus ook uitdrukkelijk het domein van de levensbeschouwelijke identiteit meenemen.
  • Xpect Primair scholen nemen het vak levensbeschouwing/godsdienst serieus.
  • Xpect Primair scholen nemen het samen vieren serieus.

Elke school mag een eigen kleur aan geven aan de visie van Xpect Primair. Bron: Xpect primair - BS De Zuidwester

De visie van BS De Zuidwester op levensbeschouwing
De Zuidwester is een katholieke school middenin een multiculturele samenleving. De school heeft kinderen van veel verschillende culturele achtergronden. Levensbeschouwing komt aan bod door projecten en vieringen. In de schoolvisie staat dat ze open staat voor de verschillen die er zijn.

Hoe besteedt BS De Zuidwester aandacht aan de verschillende levensbeschouwelijke achtergronden? Kun je hiervan praktische voorbeelden geven?

Wij besteden aandacht aan de grote feestdagen van de christelijke en moslim levensbeschouwing zoals Suikerfeest, slachtfeest, kerstmis en Pasen. In de bovenbouw worden er verhalen uit de bijbel voorgelezen. Ook worden de andere wereldgodsdiensten daar besproken.

Op welke wijze staan jullie open voor de verschillen die er zijn?

Door kinderen de ruimte te geven om er over te vertellen. In het jaarrooster plannen we de dagen van het Suikerfeest en slachtfeest vrij. Ook hebben we kapstokregels: voor groot en klein zullen we aardig zijn en daar hoort natuurlijk ook bij dat verschillen geaccepteerd worden.

Verschillen tussen leerkrachten
Niet alleen de kinderen maar ook de leerkrachten verschillen van elkaar als het gaat om levensbeschouwelijke achtergrond en bagage. In jullie visie staat ‘om vanuit gezamenlijke gedrevenheid en visie te blijven werken wordt regelmatig gecommuniceerd over de levensbeschouwelijke identiteit van onze school’.

Welke levensbeschouwing heeft het docententeam?

De mensen van het team zijn Brabants katholiek (d.w.z. zeer ruim denkend) of zijn atheïst.

Hoe communiceren leerkrachten met elkaar over de verschillen in levensbeschouwing van elkaar?

Weinig, alleen als het op de agenda van de vergadering staat en dat is de laatste tijd niet vaak. Er zijn veel andere zaken die prioriteit hebben.

Trefwoordprojecten
Ik lees op jullie site dat jullie gebruik van Trefwoordprojecten. ‘Trefwoord is een methode voor godsdienstige en levensbeschouwelijke vorming voor het primair onderwijs. De algemene doelstelling: Het stimuleren van de levensbeschouwelijke ontwikkeling van het kind vanuit de ontmoeting tussen de ervaringswereld van het kind en de joods-christelijke traditie en de context van de hedendaagse multiculturele en multireligieuze samenleving. Trefwoordprojecten zijn thematisch van opzet en vormen de basis van een afgerond en systematisch opgezet leerproces voor enkele weken. We maken gebruik van een 4-jarenplanning waarbij jaarlijks 2 Trefwoordprojecten worden gecombineerd met 6 Leefstijlprojecten, 1 Kerstproject en 1 Paasproject.’

Kun je uitleggen wat trefwoorden projecten praktisch voor jullie school betekenen?

De trefwoordprojecten brengen door middel van een verhaal, praten, een liedje en tekening of zo een thema aan de orde. Dit kan zijn vriendschap, eerlijkheid, enz. Hieraan worden dan verhalen uit de Bijbel gelinkt, bijvoorbeeld de manier waarop Jezus dit deed. Ik weet niet zeker in hoeverre we trefwoordenprojecten gebruiken.

Kan je een voorbeeld noemen van een trefwoordenproject?

Het kerstproject bestaat uit het kerstverhaal en de kerstgedachte. De laatste 2 jaar maken we met alle kinderen van school iets en verkopen we dit op een kerstmarkt voor een goed doel. We hebben een viering in de groep waar gezongen wordt of verteld of kerstkaarten gemaakt en waar we samen met de klas eten. We hebben ook een viering met de hele school waar op het toneel een kerststuk wordt opgevoerd, kerstwensen worden voorgelezen en samen gezongen wordt.

Ouders en kinderen
Hoe ervaren kinderen en ouders jullie werkwijze met levensbeschouwing?

Ik weet het niet echt. De kinderen van groep 1-2 genieten wel van het Kerst- en Paasproject. De projecten van Trefwoord vinden ze een beetje saai.

Materialen bij levensbeschouwingslessen

Welke boeken of ander (beeld)materiaal gebruikt BS De Zuidwester voor levensbeschouwing?

De kinderbijbel en verschillende prentenboeken.

Gebruiken jullie ook lessen filosofie om levensbeschouwing aandacht te geven? Zo ja, kan je een voorbeeld noemen?

Nee, niet dat ik weet.

Door: Saskia Dellevoet, webmaster en -redacteur Opvoeding en Onderwijs | MediaCoach - 21 december 2012