Verbeter de wereld, leef het voor!

Ben je zelf een voorbeeld voor je kind? Een paar weken geleden las ik het artikel ‘Moeders veroordelen elkaar’ op Pedagogiek in Praktijk. Bijna 90 procent van de moeders heeft kritiek op andere moeders: over het geven van borstvoeding tot vervelende kinderen. Dit blijkt het Amerikaanse Mom’s Confessions Survey van Today Moms.

Complexere maatschappij
Aan het onderzoek deden 26000 vrouwen met kinderen mee. Mijn eerste reactie was….wat is dat nu toch vreselijk jammer! Er is al zoveel onzekerheid bij ouders over opvoeden. En juist in deze lastige situaties blijkt dat moeders elkaar ook nog eens aan de lopende band bekritiseren. De maatschappij waar wij nu onze kinderen in opvoeden is alleen wel erg complex en individualistisch geworden. Vroeger had je meer steun aan ouders en familie die dichtbij woonden. De gezagspositie van ouders ten opzicht van kinderen was duidelijker. En ook was de buurtbetrokkenheid groter. Tegenwoordig dus meer een ‘jij doet het niet goed’- cultuur.

“De moeders vitten over alles: vrouwen die geen borstvoeding geven, zijn slechte moeders (20 procent), maar ook wie te lang borstvoeding geeft, krijgt kritiek (43 procent). De moeder van een kind dat zich slecht gedraagt, krijgt scheve blikken van 66 procent, wie zijn kind televisie laat kijken, wordt uitgelachen door 32 procent. Ook voeding was een kritiek punt: 37 procent van de moeders legt de schuld bij de moeder als ze een kind met overgewicht zien.”

Schuldgevoel over opvoedkritiek
Daarbij blijkt uit het onderzoek dat de moeders niet trots zijn op hun kritische en laagdunkende houding: “de meesten voelen zich schuldig. Tegelijk voelen ze zich minderwaardig in de buurt van andere moeders. De harde kritiek komt dus voort vanuit de eigen onzekerheid: door iedereen af te breken, lijk je het zelf beter te doen en voel je je ook beter. Maar de onzekerheid wordt paradoxaal genoeg wel grotendeels veroorzaakt door de kritische woorden uit de monden van andere moeders... een vicieuze cirkel dus”.

Van opvoedwedstrijd naar opvoedondersteuning
Het lijkt een soort wedstrijd: wie is de beste moeder? We vergelijken onszelf en onze kinderen continu met elkaar. Het competitiegevoel sluit aan bij actuele onderwerpen zoals hyper-parenting en (opvoed)stress bij ouders. Hoe gaan we dit doorbreken? Wat is daarvoor nodig? Wat voor voorbeeld geeft dit aan onze kinderen? Feit is dat elke moeder behoefte heeft aan steun en begrip van andere moeders. In het opvoeden van kinderen bestaat geen eenduidige handleiding. Elke moeder, vader, opvoedsituatie en elk kind is anders. Ook hier komt dan het woord respect om de hoek kijken. Respect voor de verschillen. Ouders kunnen juist veel van elkaar leren. Vanuit respect met elkaar in gesprek gaan. Hoe doe jij het? Werkt dat bij jou? Samen kunnen lachen om de mogelijke fouten die je maakt. Humor en relativering als wapen bij het uitzoeken wat voor jou wel of niet werkt. In opvoeden, is het een niet slechter dan het ander.

Voorleven
Een van de krachtigste methodes, die vaak wordt vergeten, in opvoeden is het simpelweg voorleven. Uit hersenonderzoek, en de werking van spiegelneuronen, blijkt hoeveel kinderen het gedrag van ouders gewoon overnemen.

Sociaal hoog in top 7
Het maandblad J/M ouders (april 2011) deed onderzoek naar de vraag: “Je kind gelukkig. Wat is daarvoor nodig?” Verassende 2e plaats in de top 7: sociaal zijn (28%). Op de 7e plaatst stond een goede opleiding (8%). Hier werd ik heel blij van. Ouders hechten blijkbaar veel waarde aan het stimuleren van sociaal gedrag bij hun kinderen. Sociaal gedrag heeft alles te maken met inlevingsvermogen, respect voor jezelf en anderen, verschillen accepteren en op basis van gelijkwaardigheid ideeën en gedachten uitwisselen. 2 vliegen in één klap: ouders en maatschappij. Als ouder(s) leef je deze waarden in je eigen handelen voor. Te beginnen bij, in dit verband, in de omgang met andere moeders. Het geeft je zelf een zee aan leuke contacten, je eigen onzekerheid wordt er minder door, je kunt je opvoedonzekerheden met anderen delen. En tegelijkertijd leef je jouw kind(eren) voor wat sociaal zijn in kan houden. Ook de maatschappij zal er van opknappen. Niet meer elkaar als losse individuen beconcurreren en de strijd aangaan. We gaan in opvoeden van kinderen op zoek naar ‘samen’, ‘respect’, ‘elkaar steunen’ en ‘delen’! Kan niet mooier!

Bronnen

Door: Joke Bakker - Sankofa, klinisch- en sociaal pedagoge, haar website: gezinscoach - 14 maart 2012