Flipping the Classroom

Flipping the classroom is een trending topic in onderwijsland. Het belangrijkste kenmerk van flipping is dat leerlingen buiten de klas de stof tot zich nemen, bijvoorbeeld door filmpjes of podcasts. Tijdens de contacturen is hierdoor meer ruimte om dieper op de stof in te gaan. Maar hoe werkt dit precies, en belangrijker, werkt het echt?

De term flipping the classroom (draai de klas om) spreekt voor zich. Waar regulier onderwijs zich kenmerkt door een klassikale instructie gevolgd door huiswerk, werkt flipping the classroom met een instructie op afstand en klassikale opdrachten. De instructie op afstand wordt vaak aangeboden als filmpje of podcast. Leerlingen kunnen dit zo vaak als nodig afspelen en hiermee op hun eigen tempo door de stof gaan.

De gedachte achter flipping the classroom is dat er tijdens de les meer tijd beschikbaar is voor individuele uitleg, activerend leren en verdieping. De leerlingen komen al met basiskennis naar de les. Door de opdrachten en extra uitleg merkt de docent sneller waar nog lacunes in de kennis van de klas zitten en kan hier gedurende de periode op inspelen. Zo kan de docent voor de toets al bijsturen.

Het succes van flipping the classroom zit niet in de filmpjes. Het is maar een klein onderdeel van het geheel. Dit model van Jackie Gerstein (2011) [1] laat zien hoe flipping the classroom werkt. De cyclus begint rechtsboven in het schema met een gezamenlijke activiteit. Deze activiteit is bedoeld om de interesse van de leerlingen te wekken. Vervolgens gaan zij zelfstandig aan de slag om zich de concepten eigen te maken en inhoudelijke kennis op te doen. In de derde fase laten leerlingen door verwerkingsopdrachten zien hoe goed zij de stof begrepen hebben. In de laatste fase presenteren zij de opgedane kennis en zijn ze in staat om die toe te passen.

Flipping is dus niet bedoeld als een leuk trucje waarbij digitale nieuwigheden belangrijker zijn dan de didactische inhoud. Het is een manier om je lessenstructuur anders in te delen. Digitale vaardigheden komen wel erg goed van pas. Maar ook een leerkracht die zelf niet handig is in het maken van filmpjes, kan zijn klas flippen. Inmiddels staat internet vol filmpjes van leerkrachten over allerlei onderwerpen. Deze zijn vaak verrassend goed van kwaliteit en in de meeste gevallen voor iedereen te bekijken.

De filmpjes van de Khan Academy [2] zijn in het Engels. De Salman Khan was een van de eersten die filmpjes op Youtube gebruikte als lesmateriaal om zijn nichtje bijles te geven. Inmiddels staan er duizenden filmpjes op de website voor leerlingen van de kleuterschool tot wetenschappelijk onderwijs. De meeste filmpjes zijn voorzien van oefeningen en tests en ruimte om te discussiëren over de stof. Op dit moment is de Nederlandse afdeling [3] bezig om de filmpjes van ondertiteling te voorzien of ze opnieuw in te spreken. Voor bovenbouwklassen zijn de Engelstalige filmpjes ook goed in te zetten, omdat het beeldmateriaal meestal erg duidelijk is.

Een aantal leerkrachten in Nederland is ook druk met het plaatsen van filmpjes, waaronder de volgende leerkrachten:

Op free-academy.nl [4] zijn een aantal Youtube-kanalen van docenten gebundeld en worden ook lesmaterialen en oefeningen gedeeld. Met een gratis account kun je hier gebruik van maken.

Wie meer wil weten over flipping the classroom kan onder andere terecht op de themasite van Kennisnet [5]. Hier vind je meer uitleg over het principe, best practises, achtergrondinformatie en nog veel meer, waaronder dit filmpje [6] over de theorie achter Flipping the Classroom. Voor wie meer inzicht wil in het proces dat een leerkracht die dit model introduceert doorloopt, is het interview met Jelmer Evers door Top Names [7] erg de moeite waard.

Bronnen:
[1] http://usergeneratededucation.wordpress.com/2011/06/13/the-flipped-classroom-model-a-full-picture/
[2] https://www.khanacademy.org/
[3] http://www.khanacademy.nl/
[4] http://www.free-academy.nl/
[5] http://www.kennisnet.nl/themas/flipping-the-classroom/
[6] Flipping the Classroom – Theorie
[7] Jelmer Evers bij Top Names (42 min)

Door Miriam van den Beemt, webmaster digitale etalage Opvoeding en Onderwijs/MediaCoach, De Bibliotheek Midden-Brabant