Ontwikkeling van de dans - Ballet

In het bilaterale Nederland- Ruslandjaar mag ballet & muziek natuurlijk niet ontbreken. We concentreren ons in dit dossier op de balletgeschiedenis buiten Nederland.



De dans is als uitingsvorm natuurlijk van alle tijden, maar niet alle dansen zijn balletdansen. De tijden dat een dansvoorstelling
aan een hof automatisch een balletvoorstelling betekende, voorbij.
Vroeger waren alle balletvoorstellingen uitsluitend op klassieke regels en tradities gebaseerd, maar de 20e eeuw bracht daar verandering in.
Een hedendaags balletgezelschap is een modern bedrijf dat niet zonder choreografen, componisten, orkestmusici, lichttechnici,
decor- en kostuumontwerpers kan.
Jazzballet, modern ballet, neoklassiek ballet, dat zijn de vormen die inmiddels hun eigen ontwikkeling doorgemaakt hebben en op eigen
regels en tradities kunnen leunen.
Het klassiek ballet kan terug kijken op een rijke geschiedenis met eeuwenlange ballettradities, speciaal ontwikkelde danstechniek en zelfs
een eigen ballettaal.

Dit themadossier is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met Olga de Kort, pianiste, musicologe en blogger.






Nationale scholen in Europa: 'Er was eens ....'



Italië is niet alleen de bakermat van opera maar ook van ballet. De 15e-eeuwse dansvoorstellingen aan Italiaanse hoven
hebben weinig gemeen met de balletvoorstellingen zoals we ze nu kennen, zie bv. danse basse en danse haute).
Romeinse en Griekse helden en heldinnen die in zware theatrale kledij op het podium voortschreden, ceremoniële poses
innamen en tussendoor populaire hofdansen uitvoerden, maakten desniettemin veel indruk op alle buitenlandse gasten
en zorgden voor de introductie van balletten (van ‘ballare’, dansen) aan alle Europese hoven. De Italiaanse voorstellingen
vielen echter in het niets vergeleken met 17-e-eeuwse Franse hofballetten.

De Fransen maakten gebruik van allegorie en mythologie om de absolute monarchie in alles te verheerlijken. De prachtige
voorstellingen bestonden uit meerdere onderdelen zonder één doorlopende handeling.
Er werd gedanst (niet zelden door Lodewijk XIV zelf), maar er werd ook gezongen. Vanaf ca.1660 maakten balletscènes een
belangrijk deel uit van de nieuwe vorm van Frans muziektheater, de comédie-ballet en tragédie lyriek van Jean-Baptiste Lully
(1632-1687).

In Engeland had de aristocratie hun eigen manier gevonden om het ballet in het hofleven toe te passen. De allegorische
voorstellingen werden gedanst door de gemaskerde dansers en kreeg de naam Masque.
In vergelijking met de Engelse en Franse balletscholen is het Amerikaanse klassieke ballet vrij jong. Het heeft in de 20e eeuw
dankbaar gebruik gemaakt van de ervaring en expertise van dansers uit diverse landen, met name uit Rusland.

 

Verder Lezen

 

 

 

Het Russische ballet in de 18e eeuw

 

 

 

 


Rusland leerde de balletkunst pas in de 18e eeuw kennen tijdens de hoffeesten van Catharina de Grote die graag Italiaanse en Franse
dansers uitnodigde.
De eerste balletschool in St.Petersburg zorgde vanaf 1738 voor het aanleveren van talenten van eigen bodem. Getraind door Franse meesters,
dansten de eerste Russische sterren zoals Avdotia Istomina in Franse balletten, geschreven door Franse componisten en choreografen.
De belangstelling van de ‘serieuze’ Russische componisten zoals P.Tsjaikovski, zorgde voor een nieuwe periode in de geschiedenis van het
Russische ballet.
Aan het begin van de 20e eeuw introduceerden de sterren van de Ballets Russes de nieuwe Russische choreografen, componisten en dansers
in Europa. Na de revolutie van 1917 verlieten vele Russische dansers hun moederland en bouwden een nieuw bestand als solisten,
docenten en choreografen in balletensembles en balletscholen van de hele wereld. In Rusland zelf bleven de tradities altijd zorgvuldig bewaard.
De balletgezelschappen van het Bolsjoj theater en het Mariinski theater behoren nog steeds tot de beste in de wereld.


Verder lezen

 

Ballets Russes



Het balletgezelschap Ballets Russes (1909-1929) zorgde begin 20e eeuw niet alleen voor kennismaking van het westerse
publiek met het Russische klassieke ballet tradities maar brak soms rigoureus met deze tradities.
Impresario Sergej Diaghilev schudde graag de gemoederen los en bestelde de nieuwe balletten bij de jonge talentvolle en
spraakmakende componisten en choreografen. De sterren van zijn gezelschap zoals Anna Pavlova, Vaclav Nijinskij,
Tamara Karsavina verhoogden de aantrekkingskracht van de voorstellingen en maakten ze nog meer spraakmakender.

Verder lezen