Digital storytelling, de toekomst voor musea

Musea zijn stoffig. Ze zijn ouderwets en gaan niet met de tijd mee. Of toch wel? Door de opkomst van de smartphone en de bijbehorende applicaties voelen veel musea zich genoodzaakt om meer te doen dan alleen het online zetten van hun collectie op hun website. Steeds meer Nederlandse musea zetten dan ook de eerste stappen op het gebied van digital storytelling. Hiermee willen ze de bezoeker iets extra’s geven tijdens hun bezoek. Ook is het mogelijk om het museumbezoek interactiever te maken.

De nieuwe generatie museumbezoekers groeit op in een digitale leefomgeving. Als ze iets willen weten zoeken ze het op via hun telefoon of tablet. Informatie is altijd beschikbaar en dichtbij. In televisieland merk je al dat er steeds meer gebruikt gemaakt wordt van het ‘tweede scherm’. Daar vind je vaak meer informatie over onderwerpen die aan bod komen, kun je bijvoorbeeld reageren via sociale media zoals twitter of facebook. Er is meer interactie.

Eerste stapjes
Met bepaalde applicaties op je smartphone kun je door een stad lopen en een soort virtuele speurtocht volgen. Of je krijgt bij bepaalde panden of plekken extra informatie via een ander programma op je telefoon. Zo is tijdens Glow – een week waar kunstenaars en designers lichtkunst laten zien in het centrum van Eindhoven – de route virtueel te volgen met behulp van een app op de smartphone. Als het in de open lucht kan, dan kan het ook in een museum. Digitalisering betekent voor veel musea dat ze een deel van de collectie beschikbaar maken via hun website. Een logische eerste stap, maar er is nog veel meer mogelijk.

Moving stories
In 2012 hebben het SNS Reaal Fonds en het Virtueel Platform (gelieerd aan Het Nieuwe Instituut) voor het eerst een evenement om te kijken wat voor musea de mogelijkheden zijn van digital storytelling. In maart 2013 is er een tweede evenement georganiseerd gericht op moving stories: verhalen vertellen met behulp van digitale middelen. Dat het onderwerp leeft in de museumwereld mag duidelijk zijn: 93 musea dienden een project in en daarvan zijn er uiteindelijk dertien uitgekozen door een vakjury. Een overzicht van de projecten is hier te bekijken.

Bezoekerservaring
Steeds meer Nederlandse musea raken overtuigd van het feit dat het online zetten van de collectie pas het begin is. Als ze publiek willen blijven trekken zullen ze in moeten zetten op het zo interessant mogelijk maken van de bezoekerservaring. Digitale innovatie speelt daarbij een grote rol. Cultuurwetenschapper Martijn Stevens zei daar eerder over in De Volkskrant: "Je zal een breder publiek trekken. Toeschouwers raken met interactie meer betrokken bij je collectie. Je kunt meer context aanbieden, allerlei varianten verzinnen. Indelen volgens de dictaten van de kunstgeschiedenis is toch al een conservatief concept aan het worden."

Buitenland

Een goed voorbeeld over de grens van een museum dat al vroeg het idee van digitalisering omarmde is Tate Modern in Londen. En ze zitten nog altijd in de kopgroep wat betreft op innovatieve manieren gebruik maken van het internet en nieuwe technologie. Zo spelen ze op hun site in op de seizoenen wat betreft kunstwerken die je daar ziet. Je kunt bijvoorbeeld in de zomer verschillende werken op de website in een overzicht zien die te maken hebben met zonnebaden. Je hebt de mogelijkheid om specifiek op bepaalde werken te zoeken. Maar er is ook een overzicht met hoogtepunten uit de verschillende collecties van het museum.

Tekst: Wes van Geneijgen