DE NIEUWE BIBLIOTHEEK

Jens Goepfert / Shutterstock.com

Van oudsher wordt de bibliotheek gezien als een plaats waar kennis in boekvorm wordt opgeslagen en gedeeld. Met de opkomst van de digitale wereld is die rol echter aan het veranderen. Maar hoe ziet de bieb van de toekomst er dan uit?

De bibliotheek van vroeger

Vroeger was de bibliotheek om de hoek te vinden, het was het middelpunt van een gemeenschap. De belangrijkste rol was wel het aanbieden van een grote hoeveelheid verschillende boeken. Je kwam er voor je plezier, maar ook om onderzoek te doen en veel ouders namen wekelijks hun kinderen mee om boekjes te lenen. Die tijd lijkt echter grotendeels voorbij. De lokale vestigingen maakten plaats voor een grote, centrale bibliotheek en het is al lang niet meer alleen een rij met boeken.

Dat komt, deels, door de digitale wereld. Die heeft een grote invloed gehad op de populariteit van de bibliotheek. Op internet is informatie sneller te vinden dan in een boek, en e-books zijn vaak goedkoop en kunnen overal mee naartoe. Ook de rol van de bibliothecaris wordt overgenomen door het internet; websites kunnen precies bijhouden wat je gelezen hebt en adviseren over andere interessante boeken, veel sneller en beter dan dat een mens dat zou kunnen.
 

De nieuwe rol

Is een bibliotheek dan helemaal niet nuttig of belangrijk meer? Dat lijkt niet de tendens te zijn. In zijn boek 'Libraries: Innovation and Design' kijkt Carles Broto naar de architectuur van bibliotheken. Daarbij heeft hij het over de rol van de bibliotheek in de samenleving. De bieb moet volgens hem de balans vinden tussen het bewaren van een uitgebreide collectie boeken, het aanbieden van digitaal materiaal en de functie als ontmoetingsplaats voor de community.

Ook de Bibliotheek Midden-Brabant is op zoek naar innovatie. De Bibliotheek van de toekomst moet een plek zijn die bezoekers in beweging brengt. Een ontmoetingsplek waar kennis en verhalen worden gedeeld tussen bezoekers en organisaties uit de omgeving. Het delen van kennis en verhalen wordt dan ook belangrijker dan het lenen van boeken. Kijk ook dit filmpje over de bibliotheek van de toekomst.
 

Architectuur

Volgens Broto zijn bibliotheken een spannende uitdaging voor de architectuur. Zijn uitspraak geldt niet alleen voor het gebouw zelf, maar ook voor de inrichting. Om haar nieuwe rol als ontmoetingsplaats in het hart van de samenleving goed te vervullen moet de moderne bieb uitnodigend en open zijn. De boeken moeten blijven, maar er moeten ook (samen)werkplekken worden ingericht en de bieb moet inspelen op moderne technologie. Een hele taak dus voor de architect. Hieronder drie voorbeelden van bibliotheken die, ieder op hun eigen manier, experimenteren met hun nieuwe rol:

  • Cerritos bibliotheek (Cerritos, Verenigde Staten)

In deze bibliotheek is echt van alles te vinden, als je ronddwaalt kun je er zomaar een zoutwater-aquarium, sculpturen of een replica T-Rex fossiel dat zo uit een van de vele boeken had kunnen kruipen tegenkomen. De bibliotheek is opgedeeld in kamers met uiteenlopende thema’s als ‘de oude wereld’ en ‘wereldtradities’. Het draait allemaal om het ontdekken van kennis, de bibliotheek is een ware ervaring. Ook aan de technologie is gedacht: zo is er een groot multimedialab, zijn er laptopstations en kun je boeken met behulp van je telefoon vinden. Meer info over deze bibliotheek? Bekijk dit Engelstalige filmpje.

  • Bow Idea Store (London, Verenigd Koninkrijk)

Bow was de eerste zogeheten ‘idea store’ die opende in het Verenigd Koninkrijk. Het uitlenen van boeken wordt gecombineerd met toegang tot technologie en evenementen. Er is een café, er worden discussiegroepen georganiseerd, er zijn verschillende clubs voor kinderen. De ruimte wordt creatief gebruikt en de opvallende kleuren, paars wordt met groen en rood gecombineerd, vallen meteen op. Deze bieb probeert vooral een grote rol te spelen in de maatschappij. Zo is er ruimte vrijgemaakt om mensen te helpen te stoppen met roken, zoeken naar een baan en biedt de bieb juridisch advies. Echt zo’n bieb die in het hart van de community staat dus. Meer info over idea stores? Bezoek deze website.

  • DOK (Delft, Nederland)

Een van de meest moderne bibliotheken ter wereld is gewoon in Nederland te vinden. In een groot, glazen gebouw dat zelf al doet denken aan een boekenkast is de Delftse DOK bibliotheek te vinden. De DOK bibliotheek in Delft heeft een ruime collectie aan boeken, maar ook zijn er games, muziek en kunst te lenen. Ook is deze bieb een plaats die mensen samenbrengt. Je kunt bijvoorbeeld plaatsnemen achter de piano om je talent te delen. De bibliotheek is erg open ingericht en er zijn door het hele gebouw heen lounge- en werkplekken te vinden. Al met al dus een bieb waar van alles te ontdekken is. Meer info over DOK? Bezoek de website.

Meer weten?

‘De Kennismakerij’ in Tilburg is een voorbeeld van een bibliotheek in nieuwe stijl. Bekijk hier een filmpje over deze bibliotheek. 
Benieuwd naar de plannen van de Bibliotheek Midden Brabant? Lees hun visiedocument.

 

Tekst: Isabelle Fest, 15 juni 2015.

Foto Bibliotheek Stuttgart: Jens Goepfert / Shutterstock.com