De oorlog

In het jaar voor de Tweede Wereldoorlog was Simon Carmiggelt getrouwd met een redactrice van ‘Het Nieuwe Modeblad’, Tiny de Goey. In 1940 werd hun dochter Marianne geboren en in 1942 hun zoon Frank. De oorlogsjaren waren zwaar. Over deze periode was Carmiggelt later altijd vrij gesloten. Jan en Simon Carmiggelt raakten betrokken bij het verzet. Jan stierf in 1943 in kamp Vught, een traumatische gebeurtenis voor Simon.

Boksles

Carmiggelt groeide op in een sociaal-democratisch nest. Tijdens zijn journalistieke werkzaamheden voor De Vooruit bezocht hij demonstraties en actievergaderingen van werklozen en socialisten, maar ook vergaderingen van de in 1931 opgerichte Nationaal-Socialistische Beweging (NSB). Simon was zich al snel bewust van het gevaar dat de NSB en Hitler voor ons land vormden. Bij wijze van verzet en om zijn weerbaarheid te vergroten nam hij in 1938 boksles bij P.C. Timmer.

De overname van de Arbeiderspers

In juli 1940 nam NSB’er M.M. Rost van Tonningen het beheer over van De Arbeiderspers, Het Vaderland en daarmee ook van De Vooruit. Hoewel de bij de krant aangestelde NSB-superieur de gemoederen probeerde te kalmeren en een klemmend beroep deed op de redactie de krant niet in de steek te laten, besloten de gebroeders Carmiggelt en redactiechef Voskuil hun ontslag te nemen. Directeur Van der Veen van De Arbeiderspersgroep pleegde zelfmoord.

De nieuwsbrief van Pieter ’t Hoen

Carmiggelt hield zichzelf en zijn gezin in leven met verschillende baantjes. Zo leverde hij kopij voor het culturele periodiek ‘Deze week in Den Haag’ van zijn vriend Ajé Noordam. Hij nam beroepstests af, was perschef voor een zwembad en voor het Residentietoneel, werkte op kantoor en schreef “Johan Justus Jacob”, een misdaadroman. Zijn vrienden uit de journalistiek Jaap Nunes Vaz, Ajé Noordam, Wim van Norden en Jan Meijer raakten betrokken bij de verspreiding van ‘De nieuwsbrief van Pieter ’t Hoen’, voorloper van Het Parool. Pas na hun arrestatie raakte ook Simon Carmiggelt bij het verzetswerk betrokken.

De Paroolgroep in Amsterdam

Jaap Nunes Vaz werd op transport gesteld naar Sobibor. De andere vrienden kwamen in 1943 vrij. Wim van Norden en Jaap Meijer vertrokken naar Amsterdam waar ze hun activiteiten voor Het Parool voortzetten. In 1944 verhuisde Simon met Tiny en de kinderen naar Amsterdam, waar ze woonruimte vonden aan de Reguliersgracht. Carmiggelt trad in april van dat jaar toe tot de redactie van het illegale Parool. Hij dook onder bij een zus van Wim van Norden aan de Egelantiersgracht. Aan het eind van de oorlog zat hij nog korte tijd vast in het Huis van Bewaring aan de Weteringschans waar hij getuige was van de executie van drie jonge mannen.

Terug naar "Simon Carmiggelt"