Sint Luciavloed

Op 13 en 14 december 1287 vond een rampzalige stormvloed plaats. Het was de naamdag van de Heilige Lucia. Deze invloedrijke storm wordt daarom de Sint Luciavloed genoemd. Door deze overstroming verdwijnen grote stukken land en verandert de vorm van Nederland. Daarom wordt de Sint Luciavloed ook wel de storm die de vorm van Nederland bepaalde, genoemd. Deze ramp scheidde Friesland en Holland definitief van elkaar. Door de storm ontstaat de Waddenzee en wordt de Zuiderzee gevormd.

Friesland

De Sint-Luciavloed trof vooral Friesland. Door deze enorme overstroming werd de Waddenzee gevormd, en verdween het eiland Griend bijna in de golven. Verder gaf deze overstroming de doorslag voor het ontstaan van de Zuiderzee, waardoor West-Friesland definitief werd gescheiden van het huidige Friesland. Veel dorpen die op de plaats van het huidige IJsselmeer en de Waddenzee lagen, zijn door deze vloed weggespoeld. Vóór de Sint Luciavloed werd Fries gesproken van de Vlaamse kust tot aan Denemarken. Door de geografische veranderingen was de invloed van de Friese taal en de Friezen in West-Friesland definitief uitgespeeld. Vanaf toen maakte de Graaf van Holland de dienst uit. Het Fries werd beperkt tot de provincie Friesland zelf. In Noord-Holland, Denemarken en het noorden van Duitsland verdween het vrijwel helemaal. Sommige streekdialecten hebben echter nog wel overeenkomsten met het Fries

Duitsland en Engeland

De Luciavloed bleef niet beperkt tot Nederland. In het huidige Duitsland werd met name Oost-Friesland zwaar getroffen. Meer dan 30 buurtschappen en dorpen zouden in de golven zijn verdwenen. Ook zou door de gevolgen van deze storm de Dollard zijn ontstaan. Na deze storm verlieten veel mensen de lage veengebieden en vestigden zich op hoger gelegen gronden.

In Engeland had de stormvloed, die daar de Great Storm wordt genoemd, dezelfde verwoestende effecten. De oostkust werd van Lincolnshire, Norfolk, Suffolk tot aan Kent zwaar getroffen. De stad Winchelsea werd verwoest, maar later op hoger gelegen gronden opnieuw opgebouwd. Ook Broomhill werd verwoest. De 'Great Storm' had een krachtig effect op de zogenaamde Cinque Ports. De loop van de rivier de Rother verlegde zich van New Romney naar Rye, waardoor dat een belangrijke havenstad werd. In Hastings stortte een klif in waardoor de haven werd geblokkeerd de haven. Hierna nam de rol van Hastings als handelscentrum sterk in betekenis afnam.

Slachtoffers

Het precieze aantal slachtoffers van deze ramp is onduidelijk. De schattingen voor het gehele getroffen gebied lopen uiteen van 50.000 tot 80.000 mensen die deze storm niet overleefden. De Sint-Luciavloed is hierdoor de grootste stormvloed die ooit dit deel van de Noordzeekust heeft getroffen.

Wie was Sint Lucia

Lucia van Syracuse, die waarschijnlijk leefde van 283 tot 304, is een christelijke martelares, die vereerd wordt door zowel katholieke als orthodoxe christenen. Ze is de patroonheilige van de blinden. Ze is bovendien de enige katholieke heilige die ook vereerd wordt door de lutheranen in Scandinavië.

Volgens de legende leefde Sint Lucia in de tijd van de christenvervolgingen door keizer Diocletianus (regeerde van 284 tot 305). Ze was de dochter van een Romeins burger in Syracuse, die haar vader op jonge leeftijd had verloren. Haar moeder, Eutychia, leed al jaren aan dysenterie. Beide vrouwen brachten een nacht biddend bij de tombe van de christelijke heilige Sint Agatha door, de beschermheilige van Catania. Aan het einde van de nacht verscheen de heilige aan Lucia in een visioen. Zij voorspelde dat Lucia de glorie van Syracuse zou worden, zoals Agatha dat van Catania was. En haar moeder was terstond op wonderbaarlijke wijze genezen. Een andere legende verhaalt hoe Lucia haar ogen verloor. Eén versie van dit verhaal is dat een heidense minnaar naar haar hand dong. Hij maakte haar een compliment over haar mooie ogen, waarna ze haar ogen uitstak en hem deze toezond op een schaal, met de boodschap haar verder met rust te laten. Op wonderbaarlijke wijze bleef ze echter in staat te zien. In andere versies van de legende worden haar ogen uitgestoken bij haar marteldood.