Verlichting

De Verlichting is de tijd van de rede, de ratio. We laten deze periode meestal beginnen rond 1650 en eindigen bij het begin van de negentiende eeuw, zo rond 1800 dus. De stroming beïnvloedde niet alleen de filosofie, maar ook de wetenschap, de kunst en de politiek. De logica werd belangrijk, je moest zaken kunnen bewijzen, beredeneren. Op godsdienstig terrein gingen andere, vreemde godsdiensten een rol spelen, men werd toleranter. Filosofen pleitten zelfs voor godsdienstvrijheid. 

Een aantal (moderne) zaken als mensenrechten, het gelijkheidsbeginsel, feminisme, individualisering en burgerrechten vond zijn oorsprong in de achttiende eeuw. Op natuurwetenschappelijk gebied maakten talrijke ontdekkingen, dat men een beter begrip kreeg van de omringende wereld. Ontdekkingen van Galileï (astronomie) en Newton (wetten van de zwaartekracht) zorgden ervoor dat observeren en experimenteren de basis voor wetenschappelijk onderzoek werd.

Mysteries werden verklaard. Wat er weer voor zorgde dat de religie zijn vaste greep verloor. Men geloofde dat ook de maatschappij rationeler bestuurd kon worden. Op politiek gebied hoeven we alleen maar te denken aan de Franse Revolutie. Oude structuren werden met geweld overboord gezet, nieuwe ontstonden, veel meer gebaseerd op de ratio. (Absolute) monarchieën sneuvelden, republieken ontstonden, waarin burgers veel meer te zeggen hadden. De Trias Politica (driedeling van de staatsmachten) van Montesqieu ontstond in deze tijd. Hij stelde, dat er een scheiding tussen de drie machten moest komen, de rechterlijke, wetgevende en uitvoerende macht. John Locke scherpte het idee van volkssoevereiniteit van Rousseau verder aan. De algemene volkswil was volgens hem de bron van alle macht, zelfs de vorst had hiernaar te handelen. De Amerikaanse vrijheidsstrijd en Onafhanelijkheidsverklaring zijn sterk gebaseerd op dit vrijheids- en gelijkheidsbeginsel.

Natuurlijk kwam er een reactie op dit strikt rationele in de vorm van de Romantiek, waarin het gevoel weer een belangrijker rol ging spelen. Met de Verlichting was echter de kiem voor de Moderne of Nieuwste tijd gelegd.

Boeken

Er zijn op dit moment geen artikelen over dit onderwerp beschikbaar.