Duurzame bouwmaterialen

Een belangrijk aspect van duurzame architectuur is het gebruik van duurzame bouwmaterialen. Dit artikel geeft voorbeelden hiervan. En zijn de materialen wel zo duurzaam als ze lijken?

Duurzame materialen zijn producten die de schade aan de natuur zoveel mogelijk beperken. Een voorbeeld van zulke materialen zijn ‘hernieuwbare materialen’. Dit zijn grondstoffen die binnen een afzienbaar tijdsbestek door natuurlijke aanwas of teelt opnieuw beschikbaar komen. (bron: Agrodôme) Een voorbeeld van zo een stof is bamboe. Dit product gebruikt men o.a. in vloeren, plafonds, roofings, raamwerk en deurpanelen. Het voordeel is de sterkte, het materiaal is namelijk sterker dan staal. Bamboe groeit heel snel, waardoor het voorradig is. Door de kracht van het materiaal kan het hardhout gaan vervangen, hiermee voorkomen we de verdwijning van stukken regenwoud. Voor meer info over bamboe. Lees hier het document 'Hernieuwbare grondstoffen als bouwmateriaal' dat in opdracht van diverse Nederlandse ministeries opgesteld werd.

Duurzaam?
“Of materiaal duurzaam is, is niet alleen af te leiden aan het eindproduct”, zegt architect Dirk van Gestel. “Mensen vergeten dat dat slechts een onderdeel van het hele proces is. Ook de winning, transport en bewerkingfase kosten enorm veel energie. Teveel energieverbruik maakt het materiaal dus niet meer zo duurzaam als het lijkt. Vroeger was architectuur veel duurzamer, alleen al omdat materialen uit de buurt kwamen. Voor bakstenen gingen architecten naar de lokale fabriek, vervoersenergie was er vrijwel niet. Tegenwoordig vliegen architecten veel materialen uit het buitenland over.”

Rauw materiaalgebruik
Een manier om de vervoersenergie laag te houden is het aanleggen van een lokale boomplantage. De Amerikaanse bouwfirma “Whole Trees Architecture and Construction” heeft er één van 65 hectare. Het bedrijf bouwt dan ook alleen in de buurt. Een andere bijzonderheid aan dit bedrijf is het gebruik van rauwe materialen. Ze zaagt de bomen niet tot balken en planken, maar gebruikt de natuurlijke vorm van de stam en takken in woningen. Voor Whole Trees Architecture and Construction is de gezondheid van het bos een belangrijke factor bij de keuze van de juiste bomen. Terwijl de houtindustrie juist rigoreus te werk gaat. Kleinere bomen hebben, door hun gebrek aan kracht, weinig waarde voor hen en worden zonder pardon gekapt. Maar Whole Trees Architecture and Construction pikt er specifieke bomen uit en laat de rest met rust. In dit artikel van Lowtech Magazine vind je meer informatie over de overige voordelen van de werkwijze van dit bedrijf.

Recycling
Of een materiaal ‘duurzaam’ is, kan in de loop van de jaren wijzigen. Zo was aluminium in de jaren ’90 ‘not done’, vanwege zijn milieubelastende kwaliteiten. Tegenwoordig beschouwen architecten het juist wel als een duurzaam materiaal. Er zijn namelijk technieken ontstaan om het materiaal te smelten en opnieuw te vormen en te gebruiken. Bekijk hier een filmpje over een huis van gerecycled materiaal.