• Het Maagdenhuis; van weesmeisjes tot rebellerende studenten

    Op 16 mei 2019 is het 50 jaar geleden dat de roemruchte bezetting van het Maagdenhuis Amsterdam in rep en roer bracht. In de nasleep van de opstand  in Parijs in mei 1968 drongen studenten het administratieve centrum van de Universiteit van Amsterdam binnen. Zij eisten democratisering van het bestuur en beter onderwijs. Van 16 tot 21 mei 1969 bivakkeerden ze in het Maagdenhuis en sliepen op matrassen op de tweede en derde verdieping, waar ooit weesmeisjes sliepen. Want het Maagdenhuis begon haar bestaan ooit als weeshuis.

  • Spinoza; filosoof uit Amsterdam

    De filosoof Spinoza woonde voor een belangrijk deel van zijn leven in Amsterdam. Hij werd er in 1632 geboren. Over zijn verblijfplaats in de jaren tussen 1656 en 1661 is niet veel bekend. Toch moet hij voor een groot deel van die periode regelmatig in Amsterdam of in de directe omgeving van de stad hebben vertoefd. In 1661 vertrok hij naar Rijnsburg, woonde later in Voorburg en in 1677 stierf hij in Den Haag. In die periode (1661-1677) schreef hij zijn belangrijkste filosofische werken. Ter gelegenheid van de opening van een informatiepunt van de Amsterdamse Spinoza Kring begin 2019 op de derde etage van de OBA Oosterdok, vlakbij de Amsterdamcollectie, besteedt de Digitale Etalage Amsterdam aandacht aan deze filosoof. Dit themadossier handelt vooral over de eerste levensjaren van Spinoza in Amsterdam.

  • 50 jaar Paradiso

    Het jaar 1968 was erg turbulent: de studentenopstanden in Parijs, de Praagse Lente, het Tet offensief in Vietnam, de hippiebeweging en de moorden op Martin Luther King en Robert Kennedy. Op 30 maart van dat veelbewogen jaar opende aan de Weteringschans ‘Kosmies Ontspanningssentrum Paradiso’ de deuren. Het nieuwe jongerencentrum was tijdelijk gehuisvest in het voormalige gebouw van de Vrije Gemeente; tijdelijk, want na de onvermijdelijke sloop van het pand zou men verhuizen naar De Doelen op de Kloveniersburgwal. De geschiedenis zorgt soms voor verrassingen, want na 50 jaar zit Paradiso nog steeds aan de Weteringschans.

  • De Amsterdamse jaren van Piet Mondriaan

    Piet Mondriaan (1872-1944) kwam uit een protestants-christelijk gezin uit Amersfoort. Zijn vader was daar hoofdonderwijzer aan de christelijke lagere school. Van zijn vader leerde Piet tekenen en zijn oom Frits Mondriaan bracht hem de beginselen van de schilderkunst bij. Piet was toen 14 jaar. Omstreeks 1889 kreeg de jonge Mondriaan les van de tekenaar en schilder Jan Braet von Űberfeldt (1807-1894) ter voorbereiding op de Akte M.O. Handtekenen en Perspectief. Met dit diploma kon je als leraar tekenen voor de klas staan, maar het gaf ook toegang tot de Rijksacademie in Amsterdam.
    (Links naar afbeeldingen van in dit dossier besproken werken van Mondriaan zijn – in volgorde van de tekst – te vinden onder de gebruikte bronnen; schilderijen en tekeningen)
     

  • Bruine Cafés in Amsterdam

    Het traditionele café, de stamkroeg op de hoek, begint langzaam uit het Amsterdamse straatbeeld te verdwijnen. Het drinken van een pikketanissie of een kopstoot in een kroeg met een kastelein die een begrijpend oor leent voor de dagelijkse sores, lijkt iets uit het verleden te worden. Auteur Willem Pijffers en fotograaf Emilio Brizzi bezochten eind 2015 en begin 2016 50 traditionele cafés in de Amsterdamse binnenstad. Hun fotoboek ‘Kopstoot’ geeft een overzicht van deze cafés, waarvan er inmiddels al weer enkele gesloten zijn. Een groot deel van de foto’s  uit ‘Kopstoot’ is te zien op een expositie op de derde etage van de Centrale Bibliotheek van de OBA van 9 maart tot en met 30 april 2017. Het fotoboek is te bestellen via www.photo-dreamtown.com.

  • Oerknal aan het IJ

    In 2016 verscheen ‘Oerknal aan het IJ’, een geschiedenis van Amsterdam, geschreven vanuit het perspectief van Amsterdam Noord. Schrijver Bas Kok is organisatiepsycholoog, freelance journalist en werkt als blogger mee aan ‘Ilovenoord’. Hij groeide op in Amsterdam Noord. In het hieronder volgende interview over zijn boek gaat hij dieper in op zijn theorie over het ontstaan van Amsterdam. Daarnaast komt de voor Noord nadelige stedelijke ontwikkeling in de 19de en 20ste eeuw ter sprake. Het ontbreken van een vaste oeververbinding heeft geleid tot een isolement van het stadsdeel. Het laatste deel van het interview gaat over het voornemen van de Gemeente een  onderzoek in te stellen naar een geschikte locatie voor een brug naar Noord. 

  • Amsterdam 1900 - Fotografen van een veranderende stad

    Omstreeks 1900 is Amsterdam in rap tempo aan het veranderen. Het moderne stadsleven begint vorm te krijgen. Grote, beeldbepalende gebouwen verrijzen, zoals het Centraal Station, de Beurs van Berlage, het Hoofdpostkantoor en het Hirschgebouw aan het Leidseplein. Aan het eind van de 19e eeuw is ook de fotografie in een technologische stroomversnelling geraakt. Lichtgevoelige negatieven, een snellere belichtingstijd, betere lenzen, draagbare camera’s en kleurenfotografie maken het mogelijk om Amsterdam en het leven van de Amsterdammers beter dan ooit vast te leggen. Het Stadsarchief stelt onder de titel ‘Amsterdam 1900’ een groot aantal foto’s ten toon van bekende en minder bekende fotografen. De expositie is te zien van 14 oktober 2016 tot en met 5 februari 2017. In dit themadossier wordt aan een viertal fotografen uit het Amsterdam van 1900 extra aandacht besteed. 

  • 100 jaar Amsterdamse School

    In april 1916 vond de definitieve oplevering plaats van het Scheepvaarthuis. Dit monumentale gebouw op de hoek van de Prins Hendrikkade en de Binnenkant vormde de aankondiging van een bouwstijl die eind jaren ’10 en begin jaren ’20 van de twintigste eeuw tot volle bloei zou komen: De Amsterdamse School. De stroming had ook grote invloed op de vormgeving van het interieur, op de edelsmeedkunst en op de grafische vormgeving. “Wonen in de Amsterdamse School”, de expositie in het Stedelijk Museum, is nog te zien tot en met 28 augustus 2016.
     

  • Het Marineterrein op Kattenburg

    In het eerste half jaar van 2016 is Nederland voorzitter van de Europese Unie. De vele vergaderingen en conferenties vinden – onder strenge veiligheidsmaatregelen - plaats in het Scheepvaartmuseum en in een ‘pop-upgebouw’ op het Marineterrein. De geschiedenis van het gebouw dat het Scheepvaartmuseum huisvest en die van het achterliggende gebied zijn nauw met elkaar verbonden. Beginpunt is het jaar 1655, als de Admiraliteit van Amsterdam een scheepswerf in gebruik neemt op het eiland Kattenburg.

Spinoza, filosoof uit Amsterdam

Agenda Amsterdam

Er zijn op dit moment geen resultaten over dit onderwerp beschikbaar.

Archief digitale etalage Amsterdam

Een overzicht van eerder verschenen thema's van de digitale etalage Amsterdam.

Uitgelicht

  • De Dageraad

    Ton Heijdra;Alice Roegholt

    Monografie over het ontstaan en de geschiedenis van het woningbouwcomplex De Dageraad in Amsterdam, een pronkstuk van sociale woningbouw en de Amsterdamse School.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van De Dageraad

Toptitels

  • Wij zijn de Bickers!

    Simone van der Vlugt

    Geschiedenis van de Amsterdamse familie Bicker in de 16e en 17e eeuw, die een fortuin opbouwde als brouwers en kooplieden en uitgroeide tot een machtig regentengeslacht van bestuurders en burgemeesters.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Wij zijn de Bickers!

  • Johannes van Dam

    Jeroen Thijssen

    Levensbeschrijving van de Nederlandse culinaire journalist (1946-2013), gevreesd om zijn scherpe oordeel en nog scherpere pen.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Johannes van Dam

  • Het verleden ruist voorbij

    Ivo Weyel

    Het leven van een rijke joodse familie in het interbellum in Amsterdam.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Het verleden ruist voorbij

Contact

Vragen of opmerkingen over de Digitale Etalage Amsterdam? Dat horen wij graag! Bijvoorbeeld een vraag; input voor een nieuwsbericht; suggesties voor een nieuw themadossier t.a.v. de Digitale Etalage Amsterdam. Hartelijke groet! Karin de Bruin en Fred Kolman - redactie Digitale Etalage Amsterdam

Samenwerkingspartners